'యూకే నుంచి విడిపోతాం'.. స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ నేతల చారిత్రక ఒప్పందం
- స్వయం నిర్ణయాధికారం కోసం ఒక్కటైన స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్
- యూకే నుంచి విడిపోయే హక్కు తమకుందని చారిత్రక ఒప్పందంపై సంతకాలు
- రాజ్యాంగ మార్పులకు సిద్ధం కావాలని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి డిమాండ్
- ఈ పరిణామంపై స్పందించని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం
- ఒప్పందానికి చట్టబద్ధత లేకున్నా రాజకీయంగా పెరిగిన ఒత్తిడి
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (యూకే)లో రాజకీయ సమీకరణాలు వేగంగా మారుతున్నాయి. స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లలోని ప్రధాన జాతీయవాద పార్టీల నేతలు ఒక్కతాటిపైకి వచ్చి, తమ దేశాలకు స్వయం నిర్ణయాధికారం ఉందని స్పష్టం చేస్తూ ఒక చారిత్రక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు. రాజ్యాంగపరమైన మార్పులకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సిద్ధం కావాలని వారు ముక్తకంఠంతో డిమాండ్ చేశారు. ఈ పరిణామం యూకే రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది.
కార్డిఫ్లో చారిత్రక ఒప్పందం
నిన్న కార్డిఫ్లో జరిగిన ఉన్నతస్థాయి సమావేశంలో ఈ చారిత్రక ఒప్పందం కుదిరింది. స్కాట్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, ఎస్ఎన్పీ నేత జాన్ స్విన్నీ, వేల్స్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, ప్లాయిడ్ కమ్రీ పార్టీ అధినేత రూన్ ఆప్ ఇయర్వర్త్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, సిన్ ఫెయిన్ పార్టీకి చెందిన మిషెల్ ఓ'నీల్ ఈ 'మెమొరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్' (ఎంఓయూ)పై సంతకాలు చేశారు.
ఈ సమావేశంలో సిన్ ఫెయిన్ పార్టీ అధ్యక్షురాలు మేరీ లౌ మెక్డొనాల్డ్ కూడా పాల్గొన్నారు. యూకే వ్యాప్తంగా రాజకీయ వాతావరణం మారుతోందని, తమ దేశాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే హక్కు తమ ప్రజలకు ఉందని ఈ ఒప్పందంలో వారు స్పష్టం చేశారు.
"ప్రజాస్వామ్యాన్ని అడ్డుకునే హక్కు ఏ వెస్ట్మిన్స్టర్ (బ్రిటిష్) ప్రభుత్వానికీ లేదు. వెస్ట్మిన్స్టర్ పాలనకు కాలం చెల్లింది" అని ఈ ఒప్పంద పత్రంలో పేర్కొన్నారు. యూకేలోని మూడు దేశాల్లోనూ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరుకునే ఫస్ట్ మినిస్టర్లు ఏకకాలంలో అధికారంలో ఉండటం ఇదే మొదటిసారని వారు గుర్తుచేశారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఇంధన రంగాల్లో పరస్పర సహకారం పెంచుకోవాలని, తమ దేశాల భవిష్యత్తు యూరోపియన్ యూనియన్తోనే ముడిపడి ఉందని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.
కూటమిలోని పార్టీలకు వేర్వేరు లక్ష్యాలు, ప్రాధాన్యతలు
ఈ కూటమిలోని పార్టీలకు వేర్వేరు లక్ష్యాలు, ప్రాధాన్యతలు ఉన్నాయి. స్కాట్లాండ్ స్వాతంత్ర్యం కోసం మరోసారి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (రిఫరెండం) నిర్వహించాలని స్కాటిష్ నేషనల్ పార్టీ (ఎస్ఎన్పీ) కోరుతోంది. 2014లో జరిగిన రిఫరెండంలో 45%కు వ్యతిరేకంగా 55% ఓట్లతో స్కాట్లాండ్ ప్రజలు యూకేలోనే కొనసాగేందుకు మొగ్గు చూపారు.
ఇక, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ను రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్తో విలీనం చేయాలని 'గుడ్ ఫ్రైడే ఒప్పందం' కింద సిన్ ఫెయిన్ పార్టీ పోరాడుతోంది. వేల్స్ స్వాతంత్ర్యానికి ప్లాయిడ్ కమ్రీ పార్టీ మద్దతిస్తున్నా, రిఫరెండం కోసం నిర్దిష్ట కాలపరిమితిని ప్రకటించలేదు.
ఐక్యతకే కట్టుబడి ఉన్నాం..
ఈ ఒప్పందంపై బ్రిటిష్ ప్రధాని ఆండీ బర్న్హామ్ ప్రభుత్వం పెద్దగా ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదు. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఐక్యతకు తమ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని, ప్రస్తుతం దేశంలో నెలకొన్న జీవన వ్యయ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంపైనే దృష్టి సారించామని ప్రధాని కార్యాలయం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.
మరోవైపు, ఈ ఒప్పందంలో మిషెల్ ఓ'నీల్ పాల్గొనడాన్ని నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లోని డెమోక్రటిక్ యూనియనిస్ట్ పార్టీ వంటివి విమర్శించాయి. రాజకీయ విశ్లేషకుల ప్రకారం ఈ ఒప్పందానికి తక్షణ చట్టపరమైన బలం లేనప్పటికీ, యూకేలో రాజ్యాంగపరమైన సమస్యలను సజీవంగా ఉంచడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
కార్డిఫ్లో చారిత్రక ఒప్పందం
నిన్న కార్డిఫ్లో జరిగిన ఉన్నతస్థాయి సమావేశంలో ఈ చారిత్రక ఒప్పందం కుదిరింది. స్కాట్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, ఎస్ఎన్పీ నేత జాన్ స్విన్నీ, వేల్స్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, ప్లాయిడ్ కమ్రీ పార్టీ అధినేత రూన్ ఆప్ ఇయర్వర్త్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్, సిన్ ఫెయిన్ పార్టీకి చెందిన మిషెల్ ఓ'నీల్ ఈ 'మెమొరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్' (ఎంఓయూ)పై సంతకాలు చేశారు.
ఈ సమావేశంలో సిన్ ఫెయిన్ పార్టీ అధ్యక్షురాలు మేరీ లౌ మెక్డొనాల్డ్ కూడా పాల్గొన్నారు. యూకే వ్యాప్తంగా రాజకీయ వాతావరణం మారుతోందని, తమ దేశాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే హక్కు తమ ప్రజలకు ఉందని ఈ ఒప్పందంలో వారు స్పష్టం చేశారు.
"ప్రజాస్వామ్యాన్ని అడ్డుకునే హక్కు ఏ వెస్ట్మిన్స్టర్ (బ్రిటిష్) ప్రభుత్వానికీ లేదు. వెస్ట్మిన్స్టర్ పాలనకు కాలం చెల్లింది" అని ఈ ఒప్పంద పత్రంలో పేర్కొన్నారు. యూకేలోని మూడు దేశాల్లోనూ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరుకునే ఫస్ట్ మినిస్టర్లు ఏకకాలంలో అధికారంలో ఉండటం ఇదే మొదటిసారని వారు గుర్తుచేశారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఇంధన రంగాల్లో పరస్పర సహకారం పెంచుకోవాలని, తమ దేశాల భవిష్యత్తు యూరోపియన్ యూనియన్తోనే ముడిపడి ఉందని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.
కూటమిలోని పార్టీలకు వేర్వేరు లక్ష్యాలు, ప్రాధాన్యతలు
ఈ కూటమిలోని పార్టీలకు వేర్వేరు లక్ష్యాలు, ప్రాధాన్యతలు ఉన్నాయి. స్కాట్లాండ్ స్వాతంత్ర్యం కోసం మరోసారి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (రిఫరెండం) నిర్వహించాలని స్కాటిష్ నేషనల్ పార్టీ (ఎస్ఎన్పీ) కోరుతోంది. 2014లో జరిగిన రిఫరెండంలో 45%కు వ్యతిరేకంగా 55% ఓట్లతో స్కాట్లాండ్ ప్రజలు యూకేలోనే కొనసాగేందుకు మొగ్గు చూపారు.
ఇక, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ను రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్తో విలీనం చేయాలని 'గుడ్ ఫ్రైడే ఒప్పందం' కింద సిన్ ఫెయిన్ పార్టీ పోరాడుతోంది. వేల్స్ స్వాతంత్ర్యానికి ప్లాయిడ్ కమ్రీ పార్టీ మద్దతిస్తున్నా, రిఫరెండం కోసం నిర్దిష్ట కాలపరిమితిని ప్రకటించలేదు.
ఐక్యతకే కట్టుబడి ఉన్నాం..
ఈ ఒప్పందంపై బ్రిటిష్ ప్రధాని ఆండీ బర్న్హామ్ ప్రభుత్వం పెద్దగా ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదు. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఐక్యతకు తమ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని, ప్రస్తుతం దేశంలో నెలకొన్న జీవన వ్యయ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంపైనే దృష్టి సారించామని ప్రధాని కార్యాలయం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.
మరోవైపు, ఈ ఒప్పందంలో మిషెల్ ఓ'నీల్ పాల్గొనడాన్ని నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లోని డెమోక్రటిక్ యూనియనిస్ట్ పార్టీ వంటివి విమర్శించాయి. రాజకీయ విశ్లేషకుల ప్రకారం ఈ ఒప్పందానికి తక్షణ చట్టపరమైన బలం లేనప్పటికీ, యూకేలో రాజ్యాంగపరమైన సమస్యలను సజీవంగా ఉంచడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
