ఎప్పటికీ తిరిగిరారని తెలియక.. అమ్మానాన్నల కోసం ఓ చిన్నారి ఎదురుచూపు
- నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దులో హిమానీనదం కూలి పెను విపత్తు
- 1300 మందికి పైగా మృతి, వేలాది మంది గల్లంతు
- వరద ఉద్ధృతికి కుటుంబాల నుంచి వేరుపడిన చిన్నారులు
- శిథిలాల కింద చిక్కుకున్న వందలాది మంది
వాడి కళ్లలో ఆశ ఇంకా చావలేదు. అమ్మ, నాన్న ఇప్పుడే వస్తారన్న నమ్మకం ఆ పసి హృదయంలో ఇంకా పదిలంగానే ఉంది. సహాయక శిబిరం అంచున కూర్చుని, కొండల వైపు చూస్తూ, ప్రతి హెలికాప్టర్ శబ్దానికీ ఉలిక్కిపడి లేస్తున్న ఆ 12 ఏళ్ల బాలుడి చూపుల్లోని నిరీక్షణ... ఇప్పుడు నేపాల్ గుండెకోతకు ప్రతిరూపంగా నిలిచింది. వారం రోజుల క్రితం తనతో ఆడుకుని, భోజనం పెట్టి, కథలు చెప్పిన అమ్మానాన్నలు ఆ హిమ ప్రవాహంలో ఎప్పటికీ తిరిగిరాని లోకాలకు కొట్టుకుపోయారని చెప్పే ధైర్యం ఎవరికీ రావడం లేదు.
ఈ బాలుడి గాథ ఒక్కడిది కాదు. లాంగ్టాంగ్ లోయలో ఇప్పుడు ప్రతిధ్వనిస్తున్న వేలాది కన్నీటి గాథల్లో ఇదొకటి. ఆగస్టు 26న ప్రకృతి పగబట్టినట్లు, హిమాలయ మకుటంలోని ఓ భారీ హిమానీనదం (గ్లేసియర్) మహోగ్రరూపం దాల్చి విరిగిపడింది. టిబెట్ సరిహద్దుల్లోని లాంగ్టాంగ్ లిరుంగ్ పర్వతం నుంచి జారిన ఆ మంచుకొండ, తనతో పాటు టన్నుల కొద్దీ రాళ్లు, బురద, నీటిని కలుపుకుని మృత్యుపాశంలా లెంధే నదీ లోయపై విరుచుకుపడింది. అప్పటివరకు ప్రశాంతంగా ఉన్న త్రిశూలి నది, రాకాసి అలలతో ఉప్పొంగి పెను విలయాన్ని సృష్టించింది. ఇది హిమాలయాల్లో సంభవించిన ‘హిమ సునామీ’.
ప్రకృతి సృష్టించిన ఈ బీభత్సానికి 1300కు పైగా ప్రాణాలు గాల్లో కలిసిపోయాయి. వేలాది మంది ఆచూకీ గల్లంతైంది. రసువా, నువాకోట్, ధాడింగ్ జిల్లాల్లోని పదుల సంఖ్యలో గ్రామాలు జల సమాధి అయ్యాయి. ఇళ్లు, వంతెనలు, రహదారులు, జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు... అన్నీ బురద, రాళ్ల కింద కూరుకుపోయాయి. తొలుత భూమి కంపించడంతో అందరూ భూకంపం అనుకుని భయపడ్డారు. కానీ, అది భూకంపం కాదని, హిమపాతం వల్ల విడుదలైన అపారమైన శక్తి సృష్టించిన ప్రకంపనలని యూఎస్ జియోలాజికల్ సర్వే తేల్చి చెప్పింది.
ఈ విలయంలో అత్యంత హృదయ విదారకమైన దృశ్యాలు చిన్నారులకు సంబంధించినవే. ఎందరో చిన్నారులు తమ కుటుంబాలకు దూరమయ్యారు. వరద ఉద్ధృతికి తల్లిదండ్రుల చేతులు వదిలి కొట్టుకుపోయారు. పాఠశాలను వరద ముంచెత్తడంతో ప్రాణభయంతో అడవిలోకి పారిపోయి, చెట్టెక్కి ప్రాణాలు కాపాడుకున్న 8 ఏళ్ల బాలుడి కథ కంటతడి పెట్టిస్తుంది. రోజుల తరబడి శిబిరాల్లో వెతికిన తల్లి, చివరకు ఆసుపత్రిలో గాయాలతో ఉన్న తన బిడ్డను చూసి గుండెలకు హత్తుకున్న దృశ్యం అక్కడ ఉన్నవారిని కదిలించివేసింది. మరోవైపు, వరద వస్తున్న వేళ తన తమ్ముడిని భుజాన వేసుకుని ఎత్తైన ప్రదేశానికి పరిగెత్తిన 13 ఏళ్ల బాలిక, తన కుటుంబాన్ని మళ్లీ కలుసుకోగలిగింది.
కానీ, అందరి కథ సుఖాంతం కాలేదు. తల్లిదండ్రులిద్దరినీ కోల్పోయి, నిస్సహాయంగా రోదిస్తున్న చిన్నారులెందరో. ఇలాంటి వారిని గుర్తించి, వారి బంధువులతో కలిపేందుకు యునిసెఫ్ వంటి సంస్థలు తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం సహాయక చర్యలు కాలంతో పరుగు పందెంలా సాగుతున్నాయి. హెలికాప్టర్ల రెక్కల చప్పుడు మృత్యు లోయలో ఆశల సందేశాన్ని మోసుకెళ్తోంది. శిథిలాల కింద, టన్నెళ్లలో చిక్కుకున్న ప్రాణాలను కాపాడేందుకు సైన్యం, సహాయక బృందాలు అలుపెరగని పోరాటం చేస్తున్నాయి. కానీ, పూర్తిగా ధ్వంసమైన మౌలిక సదుపాయాలు వారి ప్రయత్నాలకు పెను సవాలుగా మారాయి.
వాతావరణ మార్పుల వల్ల హిమాలయాలు హిమ బాంబుల్లా మారుతున్నాయని పర్యావరణవేత్తలు ఎప్పటినుంచో హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ విపత్తు ఆ హెచ్చరికలకు చేదు సాక్ష్యం. నేపాల్ ప్రభుత్వం ఇప్పుడు పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం అనే అతిపెద్ద సవాలును ఎదుర్కొంటోంది. అయితే, కూలిపోయిన భవనాలను మళ్లీ నిర్మించవచ్చు, తెగిపోయిన రోడ్లను బాగుచేయవచ్చు... కానీ, అమ్మానాన్నల కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఆ పసివాడి గుండెలోని ఖాళీని ఎవరు పూడ్చగలరు? వాడి నిరీక్షణకు ముగింపు ఎప్పుడు? ఆ చూపుల్లోని ఆశ ఆవిరై, కఠోర వాస్తవం తెలిసే రోజు... ఆ పసి హృదయం తట్టుకోగలదా? ఈ ప్రశ్నలకు కాలమే సమాధానం చెప్పాలి. ఆ సమాధానం దొరికే వరకు, ఆ బాలుడి ఎదురుచూపు... హిమాలయాలు మిగిల్చిన గాయానికి ప్రతీకగా నిలిచిపోతుంది.
ఈ బాలుడి గాథ ఒక్కడిది కాదు. లాంగ్టాంగ్ లోయలో ఇప్పుడు ప్రతిధ్వనిస్తున్న వేలాది కన్నీటి గాథల్లో ఇదొకటి. ఆగస్టు 26న ప్రకృతి పగబట్టినట్లు, హిమాలయ మకుటంలోని ఓ భారీ హిమానీనదం (గ్లేసియర్) మహోగ్రరూపం దాల్చి విరిగిపడింది. టిబెట్ సరిహద్దుల్లోని లాంగ్టాంగ్ లిరుంగ్ పర్వతం నుంచి జారిన ఆ మంచుకొండ, తనతో పాటు టన్నుల కొద్దీ రాళ్లు, బురద, నీటిని కలుపుకుని మృత్యుపాశంలా లెంధే నదీ లోయపై విరుచుకుపడింది. అప్పటివరకు ప్రశాంతంగా ఉన్న త్రిశూలి నది, రాకాసి అలలతో ఉప్పొంగి పెను విలయాన్ని సృష్టించింది. ఇది హిమాలయాల్లో సంభవించిన ‘హిమ సునామీ’.
ప్రకృతి సృష్టించిన ఈ బీభత్సానికి 1300కు పైగా ప్రాణాలు గాల్లో కలిసిపోయాయి. వేలాది మంది ఆచూకీ గల్లంతైంది. రసువా, నువాకోట్, ధాడింగ్ జిల్లాల్లోని పదుల సంఖ్యలో గ్రామాలు జల సమాధి అయ్యాయి. ఇళ్లు, వంతెనలు, రహదారులు, జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు... అన్నీ బురద, రాళ్ల కింద కూరుకుపోయాయి. తొలుత భూమి కంపించడంతో అందరూ భూకంపం అనుకుని భయపడ్డారు. కానీ, అది భూకంపం కాదని, హిమపాతం వల్ల విడుదలైన అపారమైన శక్తి సృష్టించిన ప్రకంపనలని యూఎస్ జియోలాజికల్ సర్వే తేల్చి చెప్పింది.
ఈ విలయంలో అత్యంత హృదయ విదారకమైన దృశ్యాలు చిన్నారులకు సంబంధించినవే. ఎందరో చిన్నారులు తమ కుటుంబాలకు దూరమయ్యారు. వరద ఉద్ధృతికి తల్లిదండ్రుల చేతులు వదిలి కొట్టుకుపోయారు. పాఠశాలను వరద ముంచెత్తడంతో ప్రాణభయంతో అడవిలోకి పారిపోయి, చెట్టెక్కి ప్రాణాలు కాపాడుకున్న 8 ఏళ్ల బాలుడి కథ కంటతడి పెట్టిస్తుంది. రోజుల తరబడి శిబిరాల్లో వెతికిన తల్లి, చివరకు ఆసుపత్రిలో గాయాలతో ఉన్న తన బిడ్డను చూసి గుండెలకు హత్తుకున్న దృశ్యం అక్కడ ఉన్నవారిని కదిలించివేసింది. మరోవైపు, వరద వస్తున్న వేళ తన తమ్ముడిని భుజాన వేసుకుని ఎత్తైన ప్రదేశానికి పరిగెత్తిన 13 ఏళ్ల బాలిక, తన కుటుంబాన్ని మళ్లీ కలుసుకోగలిగింది.
కానీ, అందరి కథ సుఖాంతం కాలేదు. తల్లిదండ్రులిద్దరినీ కోల్పోయి, నిస్సహాయంగా రోదిస్తున్న చిన్నారులెందరో. ఇలాంటి వారిని గుర్తించి, వారి బంధువులతో కలిపేందుకు యునిసెఫ్ వంటి సంస్థలు తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం సహాయక చర్యలు కాలంతో పరుగు పందెంలా సాగుతున్నాయి. హెలికాప్టర్ల రెక్కల చప్పుడు మృత్యు లోయలో ఆశల సందేశాన్ని మోసుకెళ్తోంది. శిథిలాల కింద, టన్నెళ్లలో చిక్కుకున్న ప్రాణాలను కాపాడేందుకు సైన్యం, సహాయక బృందాలు అలుపెరగని పోరాటం చేస్తున్నాయి. కానీ, పూర్తిగా ధ్వంసమైన మౌలిక సదుపాయాలు వారి ప్రయత్నాలకు పెను సవాలుగా మారాయి.
వాతావరణ మార్పుల వల్ల హిమాలయాలు హిమ బాంబుల్లా మారుతున్నాయని పర్యావరణవేత్తలు ఎప్పటినుంచో హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ విపత్తు ఆ హెచ్చరికలకు చేదు సాక్ష్యం. నేపాల్ ప్రభుత్వం ఇప్పుడు పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం అనే అతిపెద్ద సవాలును ఎదుర్కొంటోంది. అయితే, కూలిపోయిన భవనాలను మళ్లీ నిర్మించవచ్చు, తెగిపోయిన రోడ్లను బాగుచేయవచ్చు... కానీ, అమ్మానాన్నల కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఆ పసివాడి గుండెలోని ఖాళీని ఎవరు పూడ్చగలరు? వాడి నిరీక్షణకు ముగింపు ఎప్పుడు? ఆ చూపుల్లోని ఆశ ఆవిరై, కఠోర వాస్తవం తెలిసే రోజు... ఆ పసి హృదయం తట్టుకోగలదా? ఈ ప్రశ్నలకు కాలమే సమాధానం చెప్పాలి. ఆ సమాధానం దొరికే వరకు, ఆ బాలుడి ఎదురుచూపు... హిమాలయాలు మిగిల్చిన గాయానికి ప్రతీకగా నిలిచిపోతుంది.
