45 ఏళ్లు దాటిన మహిళలు జాగ్రత్త.. మెనోపాజ్ తెచ్చిపెట్టే గుండె సమస్యలివే!
- మెనోపాజ్ దశలో ఈస్ట్రోజెన్ తగ్గడంతో బీపీ, కొలెస్ట్రాల్ పెరుగుదల
- నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ ఉత్పత్తి తగ్గడంతో రక్తనాళాలు గట్టిపడతాయంటున్న నిపుణులు
- రక్తం నుంచి చెడు కొవ్వులను తొలగించే కాలేయ సామర్థ్యం మందగమనం
- పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు చేరి జీవక్రియ సమస్యలు తలెత్తుతాయని వెల్లడి
- క్రమం తప్పని వ్యాయామం, పరీక్షలతో గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చని సలహా
మహిళల జీవితంలో మెనోపాజ్ అనేది ఒక సహజమైన దశ. సాధారణంగా 45 నుంచి 55 ఏళ్ల మధ్య వయసులో సంభవించే ఈ దశ, వారి పునరుత్పత్తి వ్యవస్థకు ముగింపు పలుకుతుంది. అయితే, ఈ సమయంలో శరీరంలో జరిగే హార్మోన్ల మార్పులు కేవలం సాధారణ లక్షణాలకే పరిమితం కాకుండా, గుండె ఆరోగ్యంపై కూడా తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయని కార్డియోవాస్కులర్ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా రక్తపోటు (బీపీ), కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు పెరిగేందుకు మెనోపాజ్ పరోక్షంగా కారణమవుతోందని వారు వివరిస్తున్నారు.
బీపీ, కొలెస్ట్రాల్పై ప్రభావం ఎలా?
మెనోపాజ్ దశలో మహిళల శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ ఉత్పత్తి గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది. గుండె ఆరోగ్యానికి ఈస్ట్రోజెన్ ఎంతో కీలకం. ఈ హార్మోన్ తగ్గడం వల్ల రక్తనాళాలు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి సహాయపడే నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ ఉత్పత్తి మందగిస్తుంది. ఫలితంగా ధమనులు తమ సహజమైన మృదుత్వాన్ని కోల్పోయి గట్టిపడతాయి. ఇది అధిక రక్తపోటుకు దారితీస్తుంది. కాలక్రమేణా ఈ పెరిగిన రక్తపోటు గుండె, రక్తనాళాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
అదే సమయంలో, ఈస్ట్రోజెన్ క్షీణత కాలేయం పనితీరును కూడా దెబ్బతీస్తుంది. రక్తం నుంచి హానికరమైన కొవ్వులను, ముఖ్యంగా 'ApoB' కలిగిన ఎథెరోజెనిక్ లిపోప్రొటీన్లను (చెడు కొలెస్ట్రాల్) తొలగించే కాలేయ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. దీంతో ఈ చెడు కొవ్వులు రక్తంలో పేరుకుపోయి, ధమనుల గోడలకు అంటుకుంటాయి. ఇది ధమనులలో పూడికలు ఏర్పడటానికి దారితీసి గుండె జబ్బుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
శరీర బరువు, జీవక్రియలో మార్పులు
మెనోపాజ్ తర్వాత చాలా మంది మహిళల్లో శరీర బరువు పెరగడం, ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు (విసెరల్ ఫ్యాట్) పేరుకుపోవడం గమనించవచ్చు. ఈ అంతర్గత కొవ్వు జీవక్రియ ప్రక్రియను దెబ్బతీస్తుంది. ఇది ఇన్సులిన్ నిరోధకతకు కారణమై, శరీరంలో కొలెస్ట్రాల్ నియంత్రణను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తుంది. ఈ మార్పులన్నీ కలిసి గుండె ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలోకి నెడతాయి.
నివారణ, జాగ్రత్తలు
అయితే మెనోపాజ్ వచ్చినంత మాత్రాన గుండె జబ్బులు వస్తాయని కచ్చితంగా చెప్పలేమని నిపుణులు భరోసా ఇస్తున్నారు. ఈ మార్పులపై అవగాహన పెంచుకుని, ముందు జాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చని సూచిస్తున్నారు. క్రమం తప్పకుండా నడక వంటి శారీరక శ్రమ, పోషకాలు గల ఆహారం తీసుకోవడం, సరిపడా నిద్రపోవడం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం వంటివి జీవక్రియపై సానుకూల ప్రభావం చూపుతాయి.
వయసు పైబడటం వల్లనే ఈ లక్షణాలు వస్తున్నాయని భావించకుండా.. రక్తపోటు, బ్లడ్ షుగర్, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయులను పరీక్షించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఛాతీలో నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, లేదా రక్తపోటు నిరంతరం అధికంగా ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించి, వారి సలహా మేరకు చికిత్స తీసుకోవాలని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
బీపీ, కొలెస్ట్రాల్పై ప్రభావం ఎలా?
మెనోపాజ్ దశలో మహిళల శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ ఉత్పత్తి గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది. గుండె ఆరోగ్యానికి ఈస్ట్రోజెన్ ఎంతో కీలకం. ఈ హార్మోన్ తగ్గడం వల్ల రక్తనాళాలు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి సహాయపడే నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ ఉత్పత్తి మందగిస్తుంది. ఫలితంగా ధమనులు తమ సహజమైన మృదుత్వాన్ని కోల్పోయి గట్టిపడతాయి. ఇది అధిక రక్తపోటుకు దారితీస్తుంది. కాలక్రమేణా ఈ పెరిగిన రక్తపోటు గుండె, రక్తనాళాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
అదే సమయంలో, ఈస్ట్రోజెన్ క్షీణత కాలేయం పనితీరును కూడా దెబ్బతీస్తుంది. రక్తం నుంచి హానికరమైన కొవ్వులను, ముఖ్యంగా 'ApoB' కలిగిన ఎథెరోజెనిక్ లిపోప్రొటీన్లను (చెడు కొలెస్ట్రాల్) తొలగించే కాలేయ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. దీంతో ఈ చెడు కొవ్వులు రక్తంలో పేరుకుపోయి, ధమనుల గోడలకు అంటుకుంటాయి. ఇది ధమనులలో పూడికలు ఏర్పడటానికి దారితీసి గుండె జబ్బుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
శరీర బరువు, జీవక్రియలో మార్పులు
మెనోపాజ్ తర్వాత చాలా మంది మహిళల్లో శరీర బరువు పెరగడం, ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు (విసెరల్ ఫ్యాట్) పేరుకుపోవడం గమనించవచ్చు. ఈ అంతర్గత కొవ్వు జీవక్రియ ప్రక్రియను దెబ్బతీస్తుంది. ఇది ఇన్సులిన్ నిరోధకతకు కారణమై, శరీరంలో కొలెస్ట్రాల్ నియంత్రణను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తుంది. ఈ మార్పులన్నీ కలిసి గుండె ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలోకి నెడతాయి.
నివారణ, జాగ్రత్తలు
అయితే మెనోపాజ్ వచ్చినంత మాత్రాన గుండె జబ్బులు వస్తాయని కచ్చితంగా చెప్పలేమని నిపుణులు భరోసా ఇస్తున్నారు. ఈ మార్పులపై అవగాహన పెంచుకుని, ముందు జాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చని సూచిస్తున్నారు. క్రమం తప్పకుండా నడక వంటి శారీరక శ్రమ, పోషకాలు గల ఆహారం తీసుకోవడం, సరిపడా నిద్రపోవడం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం వంటివి జీవక్రియపై సానుకూల ప్రభావం చూపుతాయి.
వయసు పైబడటం వల్లనే ఈ లక్షణాలు వస్తున్నాయని భావించకుండా.. రక్తపోటు, బ్లడ్ షుగర్, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయులను పరీక్షించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఛాతీలో నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, లేదా రక్తపోటు నిరంతరం అధికంగా ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించి, వారి సలహా మేరకు చికిత్స తీసుకోవాలని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.