వేలాది మంది శాస్త్రవేత్తలు, వందల గంటల మేధోమథనం.. ఐపీసీసీ నివేదిక తయారయ్యేదిలాగే!
- ఐపీసీసీ ఏడో నివేదిక గడువుపై దేశాల మధ్య తీవ్ర వివాదం
- వేలాది మంది శాస్త్రవేత్తలతో అత్యంత కఠినంగా నివేదిక రూపకల్పన
- నివేదిక తయారీకి మరింత సమయం కావాలంటున్న భారత్, చైనా
- పారిస్ ఒప్పందం లక్ష్యాల సాధనలో అత్యంత కీలకంగా నివేదికలు
- గడువుపై అడిస్ అబాబా సమావేశంలో అసంపూర్తిగా ముగిసిన చర్చలు
ప్రపంచ వాతావరణ మార్పులపై అత్యంత ప్రామాణికంగా భావించే ఐపీసీసీ (ఇంటర్‌గవర్నమెంటల్ ప్యానెల్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్) తదుపరి నివేదిక విడుదల గడువుపై దేశాల మధ్య వివాదం రాజుకుంది. ఏడవ అసెస్‌మెంట్ రిపోర్ట్ (ఏఆర్7) రూపకల్పనకు మరింత సమయం కావాలని భారత్, చైనా, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలు పట్టుబడుతుండగా, 2028 నాటికే పూర్తి చేయాలని మరికొన్ని దేశాలు వాదిస్తున్నాయి.
ఐపీసీసీని 1988లో ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంవో), ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (యుఎన్‌ఈపీ) సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేశాయి. ఇది కొత్తగా పరిశోధనలు చేయదు. ఇప్పటికే ప్రచురితమైన వేలాది శాస్త్రీయ పత్రాలను విశ్లేషించి, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంపై ప్రభుత్వాలకు సమగ్ర నివేదికలను అందిస్తుంది. ఈ నివేదికలు ప్రపంచ దేశాల వాతావరణ విధానాల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఈ నివేదిక తయారీ ప్రక్రియ అత్యంత కఠినంగా, పారదర్శకంగా ఉంటుంది. ప్రభుత్వాలు నామినేట్ చేసిన వారిలో నుంచి వేలాది మంది శాస్త్రవేత్తలను ఐపీసీసీ ఎంపిక చేస్తుంది. వీరు డ్రాఫ్ట్ నివేదికను సిద్ధం చేస్తారు. అనంతరం ఈ డ్రాఫ్ట్‌పై ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిపుణులు, ప్రభుత్వాల నుంచి వేలాది సూచనలు, వ్యాఖ్యలు స్వీకరిస్తారు. ప్రతి వ్యాఖ్యను రచయితలు తప్పనిసరిగా పరిశీలించి, సమాధానం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. చివరగా, ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు వందల గంటల పాటు చర్చించి 'సమ్మరీ ఫర్ పాలసీమేకర్స్'ను వాక్యం వాక్యం ఆమోదిస్తారు.
ప్రస్తుతం ఏఆర్7 టైమ్‌లైన్‌పై ఈ వివాదం నడుస్తోంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల శాస్త్రవేత్తలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం, భాగస్వామ్యం కల్పించాలంటే మరింత సమయం అవసరమని భారత్, చైనా, రష్యా, కెన్యా వాదిస్తున్నాయి. అయితే దీనిపై ఇటీవల ఇథియోపియా రాజధాని అడిస్ అబాబాలో జరిగిన సమావేశంలో ఎలాంటి ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు.
పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం లక్ష్యాల పురోగతిని సమీక్షించడంలో ఐపీసీసీ నివేదికలు కీలకం. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి దేశాలకు వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, తీర ప్రాంతాలపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను అంచనా వేయడానికి ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. గతంలో ఐపీసీసీ రచయితగా పనిచేసిన అంజల్ ప్రకాష్ ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల భాగస్వామ్యం పెంచడానికి కేవలం సమయం పొడిగించడం కాకుండా, వారికి అవసరమైన వనరులు, శిక్షణ అందించడం మరింత ముఖ్యమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఐపీసీసీని 1988లో ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంవో), ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (యుఎన్‌ఈపీ) సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేశాయి. ఇది కొత్తగా పరిశోధనలు చేయదు. ఇప్పటికే ప్రచురితమైన వేలాది శాస్త్రీయ పత్రాలను విశ్లేషించి, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంపై ప్రభుత్వాలకు సమగ్ర నివేదికలను అందిస్తుంది. ఈ నివేదికలు ప్రపంచ దేశాల వాతావరణ విధానాల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఈ నివేదిక తయారీ ప్రక్రియ అత్యంత కఠినంగా, పారదర్శకంగా ఉంటుంది. ప్రభుత్వాలు నామినేట్ చేసిన వారిలో నుంచి వేలాది మంది శాస్త్రవేత్తలను ఐపీసీసీ ఎంపిక చేస్తుంది. వీరు డ్రాఫ్ట్ నివేదికను సిద్ధం చేస్తారు. అనంతరం ఈ డ్రాఫ్ట్‌పై ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిపుణులు, ప్రభుత్వాల నుంచి వేలాది సూచనలు, వ్యాఖ్యలు స్వీకరిస్తారు. ప్రతి వ్యాఖ్యను రచయితలు తప్పనిసరిగా పరిశీలించి, సమాధానం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. చివరగా, ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు వందల గంటల పాటు చర్చించి 'సమ్మరీ ఫర్ పాలసీమేకర్స్'ను వాక్యం వాక్యం ఆమోదిస్తారు.
ప్రస్తుతం ఏఆర్7 టైమ్‌లైన్‌పై ఈ వివాదం నడుస్తోంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల శాస్త్రవేత్తలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం, భాగస్వామ్యం కల్పించాలంటే మరింత సమయం అవసరమని భారత్, చైనా, రష్యా, కెన్యా వాదిస్తున్నాయి. అయితే దీనిపై ఇటీవల ఇథియోపియా రాజధాని అడిస్ అబాబాలో జరిగిన సమావేశంలో ఎలాంటి ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు.
పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం లక్ష్యాల పురోగతిని సమీక్షించడంలో ఐపీసీసీ నివేదికలు కీలకం. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి దేశాలకు వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, తీర ప్రాంతాలపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను అంచనా వేయడానికి ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. గతంలో ఐపీసీసీ రచయితగా పనిచేసిన అంజల్ ప్రకాష్ ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల భాగస్వామ్యం పెంచడానికి కేవలం సమయం పొడిగించడం కాకుండా, వారికి అవసరమైన వనరులు, శిక్షణ అందించడం మరింత ముఖ్యమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
