గర్భిణులు నవరాత్రి ఉపవాసం చేస్తున్నారా?.. ముందుగా ఈ విషయాలు తెలుసుకోండి!
- గర్భధారణ సమయంలో నవరాత్రి ఉపవాసాలపై వైద్యుల హెచ్చరిక
- దీర్ఘకాలిక ఉపవాసం, పోషకాహార లోపం తల్లి, బిడ్డల ఆరోగ్యానికి ముప్పు
- ఉపవాసానికి ముందు తప్పనిసరిగా వైద్యులను సంప్రదించాలని నిపుణుల సూచన
- పాలు, పండ్లు, నట్స్ తీసుకుంటూ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం సురక్షితం
దేశవ్యాప్తంగా నవరాత్రి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతున్నాయి. ఈ తొమ్మిది రోజుల పాటు చాలామంది భక్తిశ్రద్ధలతో ఉపవాస దీక్షలు పాటిస్తారు. అయితే, గర్భవతులు ఇలా ఉపవాసం ఉండటం సురక్షితమేనా? కడుపులోని బిడ్డపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది? అనే సందేహాలు సర్వసాధారణం. ఈ నేపథ్యంలో వైద్యులు, ఆరోగ్య నిపుణులు పలు కీలక సూచనలు చేస్తున్నారు. భక్తి ముఖ్యమే అయినా, గర్భధారణ సమయంలో తల్లి, బిడ్డల ఆరోగ్యం అంతకంటే ప్రధానమని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ఒక్క పూట భోజనం మానడం ప్రమాదమా?
గర్భధారణ సమయంలో ఒక పూట భోజనం మానేసినంత మాత్రాన కడుపులోని బిడ్డకు పోషకాలు అందకుండా పోతాయని లేదా వెంటనే హాని జరుగుతుందని ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. మన శరీరంలో శక్తిని నిల్వ ఉంచుకునే వ్యవస్థ ఉంటుంది. కాబట్టి, స్వల్పకాలికంగా ఆహారం తీసుకోకపోతే శరీరం ఆ నిల్వలను ఉపయోగించుకుంటుంది.
అయితే, సమస్య ఇక్కడితో ఆగిపోదు. పదేపదే ఆహారం తక్కువగా తీసుకోవడం, పోషకాలు లేని ఆహారంతో ఉపవాసం చేయడం, ఎక్కువ గంటల పాటు నీళ్లు కూడా తాగకుండా ఉండటం వంటివి గర్భధారణ సమయంలో ప్రమాదకరంగా మారతాయి. గర్భంతో ఉన్నప్పుడు శరీరానికి సాధారణం కంటే ఎక్కువ పోషకాలు, శక్తి అవసరమవుతాయి. సుదీర్ఘ ఉపవాసాలు ఈ అవసరాలను తీర్చడంలో ఆటంకం కలిగిస్తాయి.
పోషకాహార లోపం, డీహైడ్రేషన్ ముప్పు
నవరాత్రి ఉపవాసాల్లో చాలామంది బంగాళాదుంపలు, సగ్గుబియ్యం వంటి వాటిని ఎక్కువగా తీసుకుంటారు. వీటి ద్వారా పిండిపదార్థాలు (కార్బోహైడ్రేట్లు) లభిస్తాయి కానీ, శరీరానికి అత్యవసరమైన ప్రొటీన్లు, ఐరన్, కాల్షియం, ఫైబర్ వంటివి తగినంతగా అందవు. దీనివల్ల గర్భిణులలో పోషకాహార లోపం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో తల్లి ఆరోగ్యంపై, కడుపులోని బిడ్డ ఎదుగుదలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తుంది.
అంతేగాక కఠిన ఉపవాసాల వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు (బ్లడ్ షుగర్) పడిపోయి తల తిరగడం, నీరసం, తలనొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని రకాల ఉపవాసాల్లో నీళ్లు కూడా తీసుకోకపోవడం వల్ల డీహైడ్రేషన్ బారిన పడే ముప్పు అధికం. ముఖ్యంగా గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే మధుమేహం (జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్), రక్తహీనత (అనీమియా), అధిక రక్తపోటు వంటి సమస్యలు ఉన్నవారికి ఈ ప్రమాదం మరింత ఎక్కువ. గర్భం ఏ దశలో ఉందనే దానిపై కూడా ఉపవాసం ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది.
వైద్యుల సలహా తప్పనిసరి
ఉపవాసం చేయాలని నిర్ణయించుకునే ముందు గర్భిణులు తప్పనిసరిగా తమకు చికిత్స అందిస్తున్న వైద్యులను (ఆబ్స్టెట్రీషియన్) సంప్రదించాలి. వారి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యులు తగిన సలహాలు, సూచనలు ఇస్తారు. సంపూర్ణ ఉపవాసానికి బదులుగా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను పాటించడం సురక్షితమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఉపవాసానికి అనుమతించిన పాలు, పెరుగు, పనీర్, పండ్లు, నట్స్ వంటి వాటిని రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తీసుకోవచ్చు. ఎక్కువసేపు కడుపు ఖాళీగా ఉంచకుండా, వేపుడు పదార్థాలకు దూరంగా ఉండటం మంచిది. శరీరానికి సరిపడా నీరు, ద్రవపదార్థాలు అందేలా చూసుకోవాలి.
ఒకవేళ ఉపవాసం సమయంలో తీవ్రమైన నీరసం, కళ్లు తిరగడం, స్పృహ కోల్పోవడం, పదేపదే వాంతులు కావడం, మూత్రం తక్కువగా రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఉపవాసం ఆపి, వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. దైవభక్తిని చాటుకోవడానికి రోజుల తరబడి ఆకలితో ఉండాల్సిన అవసరం లేదని, తల్లీబిడ్డల క్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడమే అన్నింటికన్నా ముఖ్యమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ఒక్క పూట భోజనం మానడం ప్రమాదమా?
గర్భధారణ సమయంలో ఒక పూట భోజనం మానేసినంత మాత్రాన కడుపులోని బిడ్డకు పోషకాలు అందకుండా పోతాయని లేదా వెంటనే హాని జరుగుతుందని ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. మన శరీరంలో శక్తిని నిల్వ ఉంచుకునే వ్యవస్థ ఉంటుంది. కాబట్టి, స్వల్పకాలికంగా ఆహారం తీసుకోకపోతే శరీరం ఆ నిల్వలను ఉపయోగించుకుంటుంది.
అయితే, సమస్య ఇక్కడితో ఆగిపోదు. పదేపదే ఆహారం తక్కువగా తీసుకోవడం, పోషకాలు లేని ఆహారంతో ఉపవాసం చేయడం, ఎక్కువ గంటల పాటు నీళ్లు కూడా తాగకుండా ఉండటం వంటివి గర్భధారణ సమయంలో ప్రమాదకరంగా మారతాయి. గర్భంతో ఉన్నప్పుడు శరీరానికి సాధారణం కంటే ఎక్కువ పోషకాలు, శక్తి అవసరమవుతాయి. సుదీర్ఘ ఉపవాసాలు ఈ అవసరాలను తీర్చడంలో ఆటంకం కలిగిస్తాయి.
పోషకాహార లోపం, డీహైడ్రేషన్ ముప్పు
నవరాత్రి ఉపవాసాల్లో చాలామంది బంగాళాదుంపలు, సగ్గుబియ్యం వంటి వాటిని ఎక్కువగా తీసుకుంటారు. వీటి ద్వారా పిండిపదార్థాలు (కార్బోహైడ్రేట్లు) లభిస్తాయి కానీ, శరీరానికి అత్యవసరమైన ప్రొటీన్లు, ఐరన్, కాల్షియం, ఫైబర్ వంటివి తగినంతగా అందవు. దీనివల్ల గర్భిణులలో పోషకాహార లోపం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో తల్లి ఆరోగ్యంపై, కడుపులోని బిడ్డ ఎదుగుదలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తుంది.
అంతేగాక కఠిన ఉపవాసాల వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు (బ్లడ్ షుగర్) పడిపోయి తల తిరగడం, నీరసం, తలనొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని రకాల ఉపవాసాల్లో నీళ్లు కూడా తీసుకోకపోవడం వల్ల డీహైడ్రేషన్ బారిన పడే ముప్పు అధికం. ముఖ్యంగా గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే మధుమేహం (జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్), రక్తహీనత (అనీమియా), అధిక రక్తపోటు వంటి సమస్యలు ఉన్నవారికి ఈ ప్రమాదం మరింత ఎక్కువ. గర్భం ఏ దశలో ఉందనే దానిపై కూడా ఉపవాసం ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది.
వైద్యుల సలహా తప్పనిసరి
ఉపవాసం చేయాలని నిర్ణయించుకునే ముందు గర్భిణులు తప్పనిసరిగా తమకు చికిత్స అందిస్తున్న వైద్యులను (ఆబ్స్టెట్రీషియన్) సంప్రదించాలి. వారి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యులు తగిన సలహాలు, సూచనలు ఇస్తారు. సంపూర్ణ ఉపవాసానికి బదులుగా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను పాటించడం సురక్షితమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఉపవాసానికి అనుమతించిన పాలు, పెరుగు, పనీర్, పండ్లు, నట్స్ వంటి వాటిని రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తీసుకోవచ్చు. ఎక్కువసేపు కడుపు ఖాళీగా ఉంచకుండా, వేపుడు పదార్థాలకు దూరంగా ఉండటం మంచిది. శరీరానికి సరిపడా నీరు, ద్రవపదార్థాలు అందేలా చూసుకోవాలి.
ఒకవేళ ఉపవాసం సమయంలో తీవ్రమైన నీరసం, కళ్లు తిరగడం, స్పృహ కోల్పోవడం, పదేపదే వాంతులు కావడం, మూత్రం తక్కువగా రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఉపవాసం ఆపి, వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. దైవభక్తిని చాటుకోవడానికి రోజుల తరబడి ఆకలితో ఉండాల్సిన అవసరం లేదని, తల్లీబిడ్డల క్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడమే అన్నింటికన్నా ముఖ్యమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.