రైళ్లలో గర్భిణులకు లోయర్ బెర్త్.. ఆన్లైన్లో కేటాయించకపోయినా పొందే మార్గం ఇదే!
- రైళ్లలో ప్రయాణించే గర్భిణులకు లోయర్ బెర్త్పై ప్రాధాన్యత
- ఖాళీగా ఉన్న బెర్త్లను మెడికల్ సర్టిఫికెట్తో టీటీఈ ద్వారా పొందే వెసులుబాటు
- గర్భిణులకు ఆన్లైన్లో ఆప్షన్ కల్పించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టులో పిటిషన్
- వివిధ కోచ్లలో గర్భిణులు, సీనియర్ సిటిజన్లకు ప్రత్యేక కోటా
రైళ్లలో ప్రయాణించే గర్భిణులకు భారతీయ రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం లోయర్ బెర్త్ పొందేందుకు పూర్తి హక్కు ఉంది. ఆన్లైన్ బుకింగ్ సమయంలో లోయర్ బెర్త్ కేటాయించకపోయినా, వారు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా దాన్ని పొందవచ్చు. ఈ అంశంపై ప్రస్తుతం ఢిల్లీ హైకోర్టులో విచారణ జరుగుతున్న నేపథ్యంలో దీనికి సంబంధించిన నియమ నిబంధనలు మరోసారి చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
ప్రస్తుతం ఉన్న రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం.. సీనియర్ సిటిజన్లు, 45 ఏళ్లు పైబడిన మహిళలు, గర్భిణులకు లోయర్ బెర్త్ల కేటాయింపులో ఆటోమేటిక్ విధానంలో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. స్లీపర్ క్లాస్ కోచ్లో దాదాపు ఆరు నుంచి ఏడు లోయర్ బెర్త్లను, 3ఏసీ కోచ్లో నాలుగు నుంచి ఐదు, 2ఏసీ కోచ్లో మూడు నుంచి నాలుగు లోయర్ బెర్త్లను ఈ కేటగిరీల కోసం ప్రత్యేకంగా రిజర్వ్ చేస్తారు. ఈ కోటా ద్వారా చాలా మందికి ప్రయాణం సులభతరం అవుతుంది.
అయితే, ఐఆర్సీటీసీ వెబ్సైట్ లేదా యాప్లో టికెట్లు బుక్ చేసుకునేటప్పుడు గర్భిణులు నేరుగా లోయర్ బెర్త్ కోసం అభ్యర్థించేందుకు లేదా గ్యారెంటీగా పొందేందుకు ప్రస్తుతం ఎలాంటి ఆప్షన్ లేదు. ఆటోమేటిక్ అలాట్మెంట్లో లోయర్ బెర్త్ రాని గర్భిణులు, ప్రయాణానికి ముందు తమ గర్భాన్ని ధ్రువీకరించే మెడికల్ సర్టిఫికెట్తో సమీపంలోని రైల్వే రిజర్వేషన్ కౌంటర్ను సంప్రదించి అభ్యర్థించవచ్చు.
ప్రయాణం ప్రారంభమయ్యాక, ట్రైన్లోని ట్రావెలింగ్ టికెట్ ఎగ్జామినర్ (టీటీఈ)ని కూడా సంప్రదించవచ్చు. రద్దు కావడం వల్ల గానీ, ఇతర కారణాల వల్ల గానీ ఏదైనా లోయర్ బెర్త్ ఖాళీగా ఉంటే, టీటీఈ దానిని నిబంధనల ప్రకారం ప్రాధాన్యత క్రమంలో గర్భిణులకు కేటాయించే అధికారం కలిగి ఉంటారు.
ఈ ఆన్లైన్ సమస్యపై ఢిల్లీ హైకోర్టులో ఒక ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది. గర్భిణులు డిజిటల్గా లోయర్ బెర్త్ను అభ్యర్థించేందుకు వీలుగా ఒక ప్రత్యేక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని పిటిషనర్ కోరారు. ఈ పిటిషన్పై స్పందించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం, రైల్వే బోర్డు, ఐఆర్సీటీసీలను హైకోర్టు ఆదేశించింది.
రైల్వే పాలసీలో ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ, ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్లో దానికి తగిన సౌకర్యం లేకపోవడాన్ని కోర్టు గమనించింది. గర్భంతో ఉన్న సమయంలో పై బెర్త్లు ఎక్కడం కష్టంగా ఉంటుందనే ఉద్దేశంతో ప్రయాణికుల సౌకర్యం కోసం ఈ నిబంధనలను రూపొందించారు.
ప్రస్తుతం ఉన్న రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం.. సీనియర్ సిటిజన్లు, 45 ఏళ్లు పైబడిన మహిళలు, గర్భిణులకు లోయర్ బెర్త్ల కేటాయింపులో ఆటోమేటిక్ విధానంలో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. స్లీపర్ క్లాస్ కోచ్లో దాదాపు ఆరు నుంచి ఏడు లోయర్ బెర్త్లను, 3ఏసీ కోచ్లో నాలుగు నుంచి ఐదు, 2ఏసీ కోచ్లో మూడు నుంచి నాలుగు లోయర్ బెర్త్లను ఈ కేటగిరీల కోసం ప్రత్యేకంగా రిజర్వ్ చేస్తారు. ఈ కోటా ద్వారా చాలా మందికి ప్రయాణం సులభతరం అవుతుంది.
అయితే, ఐఆర్సీటీసీ వెబ్సైట్ లేదా యాప్లో టికెట్లు బుక్ చేసుకునేటప్పుడు గర్భిణులు నేరుగా లోయర్ బెర్త్ కోసం అభ్యర్థించేందుకు లేదా గ్యారెంటీగా పొందేందుకు ప్రస్తుతం ఎలాంటి ఆప్షన్ లేదు. ఆటోమేటిక్ అలాట్మెంట్లో లోయర్ బెర్త్ రాని గర్భిణులు, ప్రయాణానికి ముందు తమ గర్భాన్ని ధ్రువీకరించే మెడికల్ సర్టిఫికెట్తో సమీపంలోని రైల్వే రిజర్వేషన్ కౌంటర్ను సంప్రదించి అభ్యర్థించవచ్చు.
ప్రయాణం ప్రారంభమయ్యాక, ట్రైన్లోని ట్రావెలింగ్ టికెట్ ఎగ్జామినర్ (టీటీఈ)ని కూడా సంప్రదించవచ్చు. రద్దు కావడం వల్ల గానీ, ఇతర కారణాల వల్ల గానీ ఏదైనా లోయర్ బెర్త్ ఖాళీగా ఉంటే, టీటీఈ దానిని నిబంధనల ప్రకారం ప్రాధాన్యత క్రమంలో గర్భిణులకు కేటాయించే అధికారం కలిగి ఉంటారు.
ఈ ఆన్లైన్ సమస్యపై ఢిల్లీ హైకోర్టులో ఒక ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది. గర్భిణులు డిజిటల్గా లోయర్ బెర్త్ను అభ్యర్థించేందుకు వీలుగా ఒక ప్రత్యేక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని పిటిషనర్ కోరారు. ఈ పిటిషన్పై స్పందించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం, రైల్వే బోర్డు, ఐఆర్సీటీసీలను హైకోర్టు ఆదేశించింది.
రైల్వే పాలసీలో ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ, ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్లో దానికి తగిన సౌకర్యం లేకపోవడాన్ని కోర్టు గమనించింది. గర్భంతో ఉన్న సమయంలో పై బెర్త్లు ఎక్కడం కష్టంగా ఉంటుందనే ఉద్దేశంతో ప్రయాణికుల సౌకర్యం కోసం ఈ నిబంధనలను రూపొందించారు.
