న్యాయవ్యవస్థపై సుప్రీం జడ్జి కీలక వ్యాఖ్యలు
- న్యాయ రంగ నిపుణులను సుప్రీం జడ్జీలుగా ఎందుకు నియమించడం లేదని ప్రశ్నించిన జస్టిస్ భూయాన్
- రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(3)(సి) దీనికి అనుమతిస్తున్నా పట్టించుకోవడం లేదని ఆవేదన
- 76 ఏళ్లుగా కేవలం హైకోర్టు జడ్జీలు, న్యాయవాదులకే అవకాశం దక్కుతోందని వ్యాఖ్య
- ప్రశ్నించడం తిరుగుబాటు కాదంటూ విద్యార్థుల స్వేచ్ఛపై కీలక సూచనలు
రాజ్యాంగంలో స్పష్టమైన నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, గత 76 ఏళ్లుగా న్యాయశాస్త్రంలో అపారమైన పరిజ్ఞానం కలిగిన ఒక్క విద్యావేత్తను కూడా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించకపోవడం శోచనీయమని సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఉజ్జల్ భూయాన్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఢిల్లీలోని నేషనల్ లా యూనివర్సిటీ (ఎన్ఎల్యూ) 13వ స్నాతకోత్సవంలో పాల్గొన్న ఆయన ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.
న్యాయశాస్త్రంపై లోతైన అవగాహన ఉన్న పండితులను న్యాయమూర్తులుగా నియమిస్తే సుప్రీంకోర్టు మరింత వైవిధ్యభరితంగా మారుతుందని, తద్వారా న్యాయనిర్ణయ ప్రక్రియ బలోపేతం అవుతుందని జస్టిస్ భూయాన్ పేర్కొన్నారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(3)(సి) ఇటువంటి నియామకాలకు స్పష్టంగా అనుమతిస్తోందని ఆయన గుర్తుచేశారు. అయినప్పటికీ, దశాబ్దాలుగా కేవలం హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు లేదా ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న న్యాయవాదులనే సుప్రీంకోర్టుకు ఎంపిక చేస్తున్నారని తెలిపారు. అప్పుడప్పుడు బార్ నుంచి నేరుగా నియామకాలు జరిగినప్పటికీ, ఈ రెండు కేటగిరీలు దాటి స్వచ్ఛమైన న్యాయ విద్యావేత్తలను ఎన్నడూ పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ఆయన వివరించారు.
విద్యావేత్తలకు క్షేత్రస్థాయి అనుభవం ఉండదనే వాదన నిరాధారమైనదని జస్టిస్ భూయాన్ కొట్టిపారేశారు. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు తమ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానాలకు న్యాయ పండితులను క్రమం తప్పకుండా నియమిస్తున్నాయని ఆయన ఉదహరించారు.
ఇదే కార్యక్రమంలో విద్యార్థుల స్వేచ్ఛపై కూడా జస్టిస్ భూయాన్ స్పందించారు. భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేసినందుకు లేదా ఇబ్బందికరమైన ప్రశ్నలు అడిగినందుకు విద్యార్థులను బెదిరించడం, వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం అధికార దుర్వినియోగం కిందకు వస్తుందని, అది రాజ్యాంగ విరుద్ధమని స్పష్టం చేశారు. విశ్వవిద్యాలయాలు స్వేచ్ఛా ఆలోచనలను, ప్రశ్నలను ప్రోత్సహించే వేదికలుగా ఉండాలని, అక్కడ అసహనానికి తావుండకూడదని హితవు పలికారు. ప్రశ్నించడాన్ని తిరుగుబాటుగా చూడటం భారత రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇటీవల ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద విద్యార్థులు చేపట్టిన నిరసనల నేపథ్యంలో ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
న్యాయశాస్త్రంపై లోతైన అవగాహన ఉన్న పండితులను న్యాయమూర్తులుగా నియమిస్తే సుప్రీంకోర్టు మరింత వైవిధ్యభరితంగా మారుతుందని, తద్వారా న్యాయనిర్ణయ ప్రక్రియ బలోపేతం అవుతుందని జస్టిస్ భూయాన్ పేర్కొన్నారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(3)(సి) ఇటువంటి నియామకాలకు స్పష్టంగా అనుమతిస్తోందని ఆయన గుర్తుచేశారు. అయినప్పటికీ, దశాబ్దాలుగా కేవలం హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు లేదా ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న న్యాయవాదులనే సుప్రీంకోర్టుకు ఎంపిక చేస్తున్నారని తెలిపారు. అప్పుడప్పుడు బార్ నుంచి నేరుగా నియామకాలు జరిగినప్పటికీ, ఈ రెండు కేటగిరీలు దాటి స్వచ్ఛమైన న్యాయ విద్యావేత్తలను ఎన్నడూ పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ఆయన వివరించారు.
విద్యావేత్తలకు క్షేత్రస్థాయి అనుభవం ఉండదనే వాదన నిరాధారమైనదని జస్టిస్ భూయాన్ కొట్టిపారేశారు. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు తమ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానాలకు న్యాయ పండితులను క్రమం తప్పకుండా నియమిస్తున్నాయని ఆయన ఉదహరించారు.
ఇదే కార్యక్రమంలో విద్యార్థుల స్వేచ్ఛపై కూడా జస్టిస్ భూయాన్ స్పందించారు. భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేసినందుకు లేదా ఇబ్బందికరమైన ప్రశ్నలు అడిగినందుకు విద్యార్థులను బెదిరించడం, వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం అధికార దుర్వినియోగం కిందకు వస్తుందని, అది రాజ్యాంగ విరుద్ధమని స్పష్టం చేశారు. విశ్వవిద్యాలయాలు స్వేచ్ఛా ఆలోచనలను, ప్రశ్నలను ప్రోత్సహించే వేదికలుగా ఉండాలని, అక్కడ అసహనానికి తావుండకూడదని హితవు పలికారు. ప్రశ్నించడాన్ని తిరుగుబాటుగా చూడటం భారత రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇటీవల ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద విద్యార్థులు చేపట్టిన నిరసనల నేపథ్యంలో ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
