చెక్ బుక్లపై కొత్త రూల్స్.. మీ పాత చెక్ ఇక చెల్లదా?
- చెక్ మోసాల నివారణకు బ్యాంకుల్లో కొత్త భద్రతా ప్రమాణాలు
- 'ఆల్ఫాన్యూమరిక్ కోడ్'తో కొత్త సిరీస్ చెక్ బుక్ల జారీ
- పాత చెక్ బుక్ల మార్పుపై బ్యాంకులను సంప్రదించాలని సూచన
- డిసెంబర్ 31 డెడ్లైన్పై వస్తున్న వార్తలు అన్ని బ్యాంకులకు వర్తించని వైనం
- అధిక విలువ గల లావాదేవీలకు ఇప్పటికీ చెక్కుల వినియోగం తప్పనిసరి
మీరు ఇప్పటికీ బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల కోసం చెక్కులను వాడుతున్నారా? అయితే, మీ చెక్ బుక్లో కొత్త భద్రతా ఫీచర్లు ఉన్నాయో? లేదో? ఒకసారి సరిచూసుకోవడం చాలా అవసరం. చెక్ మోసాలను అరికట్టి, లావాదేవీల భద్రతను పెంచే లక్ష్యంతో బ్యాంకులు సరికొత్త చెక్ బుక్లను జారీ చేస్తున్నాయి. వీటిలో 'ఆల్ఫాన్యూమరిక్ కోడ్' అనే ప్రత్యేకమైన భద్రతా ఫీచర్ను జోడిస్తున్నాయి.
భద్రత కోసమే కొత్త చెక్ బుక్లు
ఇటీవల బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (బీఓఐ) వంటి పలు బ్యాంకులు తమ చెక్కులపై ఆల్ఫాన్యూమరిక్ కోడ్ను ప్రవేశపెట్టాయి. పాత చెక్ బుక్ల స్థానంలో ఈ కొత్త సిరీస్ చెక్ బుక్లను తీసుకోవాలని తమ ఖాతాదారులకు సూచిస్తున్నాయి. అక్షరాలు, అంకెల కలయికతో ఉండే ఈ కోడ్, చెక్కులను క్లియరింగ్ సమయంలో సులభంగా గుర్తించి, ధ్రువీకరించడానికి సహాయపడుతుంది. తద్వారా నకిలీ లేదా ట్యాంపరింగ్ చేసిన చెక్కుల ద్వారా జరిగే మోసాలకు అడ్డుకట్ట వేయవచ్చని బ్యాంకులు భావిస్తున్నాయి.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) కూడా 'చెక్ ట్రంకేషన్ సిస్టమ్' (సీటీఎస్) ద్వారా చెక్ క్లియరింగ్ వ్యవస్థను వేగవంతం, పటిష్ఠం చేస్తోంది. ఈ విధానంలో చెక్ భౌతికంగా కాకుండా, దాని ఎలక్ట్రానిక్ ఇమేజ్ ద్వారా క్లియరింగ్ జరుగుతుంది. దీంతో సమయం ఆదా అవ్వడంతో పాటు భద్రత కూడా పెరుగుతుంది.
డిసెంబర్ 31 గడువు నిజమేనా?
కొన్ని రకాల పాత చెక్కులకు, ముఖ్యంగా రూ. 50,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన వాటికి 2026 డిసెంబర్ 31 చివరి గడువు అంటూ కొన్ని నివేదికలు వస్తున్నాయి. అయితే, ఇది అన్ని బ్యాంకులకు వర్తించే ఆర్బీఐ అధికారిక గడువు కాదని వినియోగదారులు గమనించాలి. ప్రతి బ్యాంకుకు దాని సొంత నిబంధనలు ఉండవచ్చు. కాబట్టి, మీ పాత చెక్ బుక్ చెల్లుబాటు అవుతుందో లేదో తెలుసుకోవడానికి, మీ బ్యాంకు అధికారిక వెబ్సైట్ను చూడటం లేదా నేరుగా బ్రాంచ్ను సంప్రదించడం ఉత్తమమైన మార్గం.
ఖాతాదారులు ఏం చేయాలి?
ముఖ్యంగా వ్యాపారం, ఆస్తుల కొనుగోలు, రుణాలు వంటి అధిక విలువ కలిగిన చెల్లింపులు చేసేవారు తమ బ్యాంకు సూచనలను తప్పక పాటించాలి. మీ పాత చెక్ బుక్ను మార్చుకోవాలని బ్యాంకు సూచిస్తే, తదుపరి లావాదేవీకి ముందే ఆ పని పూర్తి చేయడం మంచిది. కొత్త చెక్ బుక్ ఖరీదు బ్యాంకును, ఖాతా రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఉదాహరణకు, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సేవింగ్స్ ఖాతాదారులకు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో 25 చెక్ లీఫ్లను ఉచితంగా అందిస్తుంది. అదనపు చెక్కులకు సేవా ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి.
డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరిగినప్పటికీ, లావాదేవీలకు పక్కా రికార్డు ఉండటం కోసం చాలామంది ఇప్పటికీ చెక్కులనే వినియోగిస్తున్నారు. చెక్కుపై రాసిన తేదీ నుంచి మూడు నెలల వరకు మాత్రమే అది చెల్లుబాటులో ఉంటుంది. ఒకవేళ చెక్ బౌన్స్ అయితే, 'నెగోషియబుల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్-1881'లోని సెక్షన్ 138 ప్రకారం చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. కాబట్టి, చెక్ లావాదేవీల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం మంచిది.
భద్రత కోసమే కొత్త చెక్ బుక్లు
ఇటీవల బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (బీఓఐ) వంటి పలు బ్యాంకులు తమ చెక్కులపై ఆల్ఫాన్యూమరిక్ కోడ్ను ప్రవేశపెట్టాయి. పాత చెక్ బుక్ల స్థానంలో ఈ కొత్త సిరీస్ చెక్ బుక్లను తీసుకోవాలని తమ ఖాతాదారులకు సూచిస్తున్నాయి. అక్షరాలు, అంకెల కలయికతో ఉండే ఈ కోడ్, చెక్కులను క్లియరింగ్ సమయంలో సులభంగా గుర్తించి, ధ్రువీకరించడానికి సహాయపడుతుంది. తద్వారా నకిలీ లేదా ట్యాంపరింగ్ చేసిన చెక్కుల ద్వారా జరిగే మోసాలకు అడ్డుకట్ట వేయవచ్చని బ్యాంకులు భావిస్తున్నాయి.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) కూడా 'చెక్ ట్రంకేషన్ సిస్టమ్' (సీటీఎస్) ద్వారా చెక్ క్లియరింగ్ వ్యవస్థను వేగవంతం, పటిష్ఠం చేస్తోంది. ఈ విధానంలో చెక్ భౌతికంగా కాకుండా, దాని ఎలక్ట్రానిక్ ఇమేజ్ ద్వారా క్లియరింగ్ జరుగుతుంది. దీంతో సమయం ఆదా అవ్వడంతో పాటు భద్రత కూడా పెరుగుతుంది.
డిసెంబర్ 31 గడువు నిజమేనా?
కొన్ని రకాల పాత చెక్కులకు, ముఖ్యంగా రూ. 50,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన వాటికి 2026 డిసెంబర్ 31 చివరి గడువు అంటూ కొన్ని నివేదికలు వస్తున్నాయి. అయితే, ఇది అన్ని బ్యాంకులకు వర్తించే ఆర్బీఐ అధికారిక గడువు కాదని వినియోగదారులు గమనించాలి. ప్రతి బ్యాంకుకు దాని సొంత నిబంధనలు ఉండవచ్చు. కాబట్టి, మీ పాత చెక్ బుక్ చెల్లుబాటు అవుతుందో లేదో తెలుసుకోవడానికి, మీ బ్యాంకు అధికారిక వెబ్సైట్ను చూడటం లేదా నేరుగా బ్రాంచ్ను సంప్రదించడం ఉత్తమమైన మార్గం.
ఖాతాదారులు ఏం చేయాలి?
ముఖ్యంగా వ్యాపారం, ఆస్తుల కొనుగోలు, రుణాలు వంటి అధిక విలువ కలిగిన చెల్లింపులు చేసేవారు తమ బ్యాంకు సూచనలను తప్పక పాటించాలి. మీ పాత చెక్ బుక్ను మార్చుకోవాలని బ్యాంకు సూచిస్తే, తదుపరి లావాదేవీకి ముందే ఆ పని పూర్తి చేయడం మంచిది. కొత్త చెక్ బుక్ ఖరీదు బ్యాంకును, ఖాతా రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఉదాహరణకు, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సేవింగ్స్ ఖాతాదారులకు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో 25 చెక్ లీఫ్లను ఉచితంగా అందిస్తుంది. అదనపు చెక్కులకు సేవా ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి.
డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరిగినప్పటికీ, లావాదేవీలకు పక్కా రికార్డు ఉండటం కోసం చాలామంది ఇప్పటికీ చెక్కులనే వినియోగిస్తున్నారు. చెక్కుపై రాసిన తేదీ నుంచి మూడు నెలల వరకు మాత్రమే అది చెల్లుబాటులో ఉంటుంది. ఒకవేళ చెక్ బౌన్స్ అయితే, 'నెగోషియబుల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్-1881'లోని సెక్షన్ 138 ప్రకారం చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. కాబట్టి, చెక్ లావాదేవీల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం మంచిది.
