కేవలం పార్టీలు, లేడీస్ క్లబ్లే కాదు.. ఆర్మీ అధికారుల భార్యల జీవితాల వెనుక అసలు కథ ఇదే!
- మిలటరీ అధికారుల భార్యలంటే పార్టీలు చేసుకునేవారనేది అపోహ మాత్రమే
- లేడీస్ క్లబ్లు కిట్టీ పార్టీలు కావు.. అవి భారీ సంక్షేమ కార్యక్రమాల కేంద్రాలు
- ప్రతి మూడేళ్లకోసారి బదిలీల వల్ల కెరీర్ను త్యాగం చేస్తున్న సైనిక సతులు
- కష్టకాలంలో ఒకరికొకరు అండగా నిలిచే బలమైన కంటోన్మెంట్ బంధాలు
- సైనికుడి విజయానికి వెన్నుముకగా నిలుస్తున్న వారి జీవిత భాగస్వాములు
"మిలటరీ అధికారుల భార్యలంటే కేవలం పార్టీలు చేసుకుంటూ, లేడీస్ క్లబ్లకు హాజరయ్యే సీతాకోకచిలుకలు అని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ అది నిజం కాదు. ఒక మిలిటరీ అధికారితో జీవితాన్ని పంచుకోవడం వెనుక ఎంతో కష్టం, బాధ్యత దాగి ఉన్నాయి".. ఒక విశ్రాంత బ్రిగేడియర్ భార్య పర్వీన్ బ్రార్ వ్యక్తపరిచిన ఈ ఆవేదన.. దేశ సరిహద్దుల్లో సేవలు అందిస్తున్న లక్షలాది మంది సైనిక సతుల అంతరంగానికి అద్దం పడుతోంది.
సినిమాల్లో లేదా టీవీ షోలలో మిలిటరీ జీవితం అనగానే మనకు గుర్తుకువచ్చేవి.. ధగధగలాడే ఆఫీసర్స్ మెస్ పార్టీలు, ఖరీదైన చీరలు, షాంపేన్ టోస్ట్లు, థీమ్ ఈవెనింగ్లు మాత్రమే. భర్తలు సరిహద్దుల్లో పోరాడుతుంటే, భార్యలు కంటోన్మెంట్లలో విలాసవంతమైన సామాజిక జీవితాన్ని గడుపుతారనే ఒక బలమైన ముద్ర పౌర సమాజంలో ఉంది. అయితే, ఈ గ్లామరస్ చిత్రం వారి అసలు జీవితంలో కేవలం ఒక చిన్న భాగం మాత్రమేనని, దాని వెనుక నిరంతర బదిలీలు, ఒంటరితనం, కెరీర్ త్యాగాలు, సామాజిక బాధ్యతలు ఉన్నాయని 'ఇండియా టుడే డిజిటల్' జరిపిన ప్రత్యేక విచారణలో పలువురు సైనిక సతులు వెల్లడించారు.
లేడీస్ క్లబ్ అంటే కిట్టీ పార్టీలు కావు
ప్రస్తుతం భారత సాయుధ దళాలలో మహిళా అధికారుల సంఖ్య దాదాపు 11,000కు పెరిగినప్పటికీ, ఇప్పటికీ మెజారిటీ పురుష అధికారులే కావడంతో ఈ కథనం ప్రధానంగా మిలిటరీ భార్యల అనుభవాలపైనే దృష్టి సారించింది. "లేడీస్ క్లబ్ అంటే అందమైన మహిళలు చక్కగా చీరలు కట్టుకుని కాఫీ తాగుతూ ముచ్చట్లాడుకునే స్థలం కాదు" అని పర్వీన్ బ్రార్ స్పష్టం చేశారు. సైన్యంలోని ఏడబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (ఆర్మీ), ఏఎఫ్డబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (ఎయిర్ ఫోర్స్), ఎన్డబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (నేవీ) వంటి స్వచ్ఛంద సంస్థల ద్వారా ఈ మహిళలు అపారమైన సంక్షేమ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
యుద్ధంలో అమరులైన సైనికుల భార్యలకు అండగా నిలవడం, కొత్తగా వచ్చే కుటుంబాలకు ఆశ్రయం కల్పించడం, ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లల కోసం పాఠశాలలు నడపడం, జవాన్ల భార్యలకు ఒకప్పుడు కనీస విద్య, బ్యాంకింగ్ నేర్పించడం వంటి పనులన్నీ ఈ క్లబ్ల ద్వారానే సాగుతాయి. ఒక ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ భార్య అనాహిత మెహతా (పేరు మార్చాం) మాట్లాడుతూ.. "ఈ సమావేశాలు కేవలం పార్టీలు కావు. ఇక్కడ ఆరోగ్య సదస్సులు, పేరెంటింగ్ వర్క్షాప్లు, ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్ క్లాసులు, చారిటీ ఫండ్రైజర్లు జరుగుతాయి" అని తెలిపారు. సైనిక క్యాంటీన్లలో విక్రయించే హ్యాండీక్రాఫ్ట్ వస్తువులను తయారు చేయడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని కూడా జవాన్ల కుటుంబాల సంక్షేమానికే ఉపయోగిస్తారు.
ప్రతి మూడేళ్లకూ సున్నా నుండి ప్రయాణం!
సైనిక సతుల జీవితంలో అతిపెద్ద సవాలు.. బదిలీలు. ప్రతి మూడేళ్లకూ ఒకసారి ఇల్లు, ఊరు, పిల్లల స్కూళ్లు, స్నేహితులు.. ఇలా అన్నింటినీ వదిలేసి కొత్త ప్రదేశానికి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. భర్తలు తరచూ ఫీల్డ్ పోస్టింగ్లలో లేదా కఠినమైన శిక్షణల్లో బిజీగా ఉండటం వల్ల, ఇల్లు సర్దడం నుండి పిల్లల పెంపకం వరకు అంతా భార్యలే ఒంటరి చేత్తో చూసుకోవాలి. కొన్నిసార్లు శాశ్వత ఇల్లు దొరకక ఆరు నెలలకోసారి తాత్కాలిక వసతి గృహాల్లో సర్దుకోవాల్సి వస్తుంది.
ఈ నిరంతర బదిలీల వల్ల సైనిక సతులు తమ సొంత కెరీర్లను నిర్మించుకోవడం పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది. అందుకే చాలామంది టీచింగ్ వృత్తిని ఎంచుకుంటారు. ఆర్మీ పబ్లిక్ స్కూళ్లలో సిలబస్ ఒకేలా ఉండటం వీరికి కలిసి వస్తుంది. అయినప్పటికీ, నేటి తరం మిలిటరీ భార్యలు లాయర్లుగా, ఎంటర్ప్రెన్యూర్లుగా, కన్సల్టెంట్లుగా వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ పద్ధతిలో రాణిస్తూ తమ సొంత గుర్తింపును చాటుకుంటున్నారు. "ఆర్మీ వైఫ్ కావడం అనేది మా గుర్తింపులో ఒక భాగం మాత్రమే, అదే మా పూర్తి ఐడెంటిటీ కాదు" అని బ్రార్ పేర్కొన్నారు.
అండగా నిలిచే కంటోన్మెంట్ బంధాలు
బదిలీల వల్ల ఇబ్బందులు ఉన్నప్పటికీ, కంటోన్మెంట్ జీవితం అందించే ఆత్మీయత అమూల్యమైనదని ఒక లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ భార్య తెలిపారు. ఒక ఊరి నుండి మరో ఊరికి మారేటప్పుడు.. లగేజ్ ట్రక్ రాకముందే పొరుగువారు వచ్చి టీ, టిఫిన్లు అందించడం ఇక్కడి సంప్రదాయం. జమ్మూకశ్మీర్ వంటి మారుమూల ప్రాంతాల నుండి తమిళనాడులోని వెల్లింగ్టన్ వరకు ఎక్కడికి వెళ్లినా.. స్థానిక స్కూళ్లు ఎక్కడ ఉన్నాయి? మంచి దర్జీ ఎక్కడ దొరుకుతాడు? వంటి సమాచారంతో కూడిన ఒక అలిఖిత గైడ్బుక్ను సీనియర్ భార్యలు కొత్తవారికి అందిస్తారు.
ఒక లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ భార్య మాట్లాడుతూ.. "ఈ పార్టీలు, లేడీస్ నైట్లు కేవలం ఎంజాయ్మెంట్ కోసం కాదు. సుదీర్ఘ కాలం పాటు భర్తలకు దూరంగా ఉండే కుటుంబాలకు ఇవే అతిపెద్ద సపోర్ట్ సిస్టంగా మారుతాయి" అని చెప్పారు. కాలంతో పాటు మిలిటరీ సంస్కృతి కూడా మారింది. గతంలో వలె కఠినమైన నిబంధనలు కాకుండా ఇప్పుడు 'హస్బెండ్స్ నైట్' వంటి సరదా ఈవెంట్లు, జవాన్లు, అధికారుల కలయికతో జరిగే 'బడా ఖానా' వంటి సంప్రదాయాలు ఈ సమాజాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయి.
చివరగా, గ్లామరస్ స్క్రీన్లపై కనిపించే ఆఫీసర్స్ మెస్ వెలుతురు వెనుక.. ఎన్నో త్యాగాలు, అంకితభావం, సర్దుబాట్లతో కూడిన ఒక నిశ్శబ్ద పోరాటం ఉంది. సైనిక సతులు కేవలం అందమైన సీతాకోకచిలుకలు కాదు, వారు దేశాన్ని రక్షించే సైనికుడికి వెన్నుముకగా నిలిచే అసలైన శక్తి రూపాలు.
సినిమాల్లో లేదా టీవీ షోలలో మిలిటరీ జీవితం అనగానే మనకు గుర్తుకువచ్చేవి.. ధగధగలాడే ఆఫీసర్స్ మెస్ పార్టీలు, ఖరీదైన చీరలు, షాంపేన్ టోస్ట్లు, థీమ్ ఈవెనింగ్లు మాత్రమే. భర్తలు సరిహద్దుల్లో పోరాడుతుంటే, భార్యలు కంటోన్మెంట్లలో విలాసవంతమైన సామాజిక జీవితాన్ని గడుపుతారనే ఒక బలమైన ముద్ర పౌర సమాజంలో ఉంది. అయితే, ఈ గ్లామరస్ చిత్రం వారి అసలు జీవితంలో కేవలం ఒక చిన్న భాగం మాత్రమేనని, దాని వెనుక నిరంతర బదిలీలు, ఒంటరితనం, కెరీర్ త్యాగాలు, సామాజిక బాధ్యతలు ఉన్నాయని 'ఇండియా టుడే డిజిటల్' జరిపిన ప్రత్యేక విచారణలో పలువురు సైనిక సతులు వెల్లడించారు.
లేడీస్ క్లబ్ అంటే కిట్టీ పార్టీలు కావు
ప్రస్తుతం భారత సాయుధ దళాలలో మహిళా అధికారుల సంఖ్య దాదాపు 11,000కు పెరిగినప్పటికీ, ఇప్పటికీ మెజారిటీ పురుష అధికారులే కావడంతో ఈ కథనం ప్రధానంగా మిలిటరీ భార్యల అనుభవాలపైనే దృష్టి సారించింది. "లేడీస్ క్లబ్ అంటే అందమైన మహిళలు చక్కగా చీరలు కట్టుకుని కాఫీ తాగుతూ ముచ్చట్లాడుకునే స్థలం కాదు" అని పర్వీన్ బ్రార్ స్పష్టం చేశారు. సైన్యంలోని ఏడబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (ఆర్మీ), ఏఎఫ్డబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (ఎయిర్ ఫోర్స్), ఎన్డబ్ల్యూడబ్ల్యూఏ (నేవీ) వంటి స్వచ్ఛంద సంస్థల ద్వారా ఈ మహిళలు అపారమైన సంక్షేమ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
యుద్ధంలో అమరులైన సైనికుల భార్యలకు అండగా నిలవడం, కొత్తగా వచ్చే కుటుంబాలకు ఆశ్రయం కల్పించడం, ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లల కోసం పాఠశాలలు నడపడం, జవాన్ల భార్యలకు ఒకప్పుడు కనీస విద్య, బ్యాంకింగ్ నేర్పించడం వంటి పనులన్నీ ఈ క్లబ్ల ద్వారానే సాగుతాయి. ఒక ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ భార్య అనాహిత మెహతా (పేరు మార్చాం) మాట్లాడుతూ.. "ఈ సమావేశాలు కేవలం పార్టీలు కావు. ఇక్కడ ఆరోగ్య సదస్సులు, పేరెంటింగ్ వర్క్షాప్లు, ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్ క్లాసులు, చారిటీ ఫండ్రైజర్లు జరుగుతాయి" అని తెలిపారు. సైనిక క్యాంటీన్లలో విక్రయించే హ్యాండీక్రాఫ్ట్ వస్తువులను తయారు చేయడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని కూడా జవాన్ల కుటుంబాల సంక్షేమానికే ఉపయోగిస్తారు.
ప్రతి మూడేళ్లకూ సున్నా నుండి ప్రయాణం!
సైనిక సతుల జీవితంలో అతిపెద్ద సవాలు.. బదిలీలు. ప్రతి మూడేళ్లకూ ఒకసారి ఇల్లు, ఊరు, పిల్లల స్కూళ్లు, స్నేహితులు.. ఇలా అన్నింటినీ వదిలేసి కొత్త ప్రదేశానికి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. భర్తలు తరచూ ఫీల్డ్ పోస్టింగ్లలో లేదా కఠినమైన శిక్షణల్లో బిజీగా ఉండటం వల్ల, ఇల్లు సర్దడం నుండి పిల్లల పెంపకం వరకు అంతా భార్యలే ఒంటరి చేత్తో చూసుకోవాలి. కొన్నిసార్లు శాశ్వత ఇల్లు దొరకక ఆరు నెలలకోసారి తాత్కాలిక వసతి గృహాల్లో సర్దుకోవాల్సి వస్తుంది.
ఈ నిరంతర బదిలీల వల్ల సైనిక సతులు తమ సొంత కెరీర్లను నిర్మించుకోవడం పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది. అందుకే చాలామంది టీచింగ్ వృత్తిని ఎంచుకుంటారు. ఆర్మీ పబ్లిక్ స్కూళ్లలో సిలబస్ ఒకేలా ఉండటం వీరికి కలిసి వస్తుంది. అయినప్పటికీ, నేటి తరం మిలిటరీ భార్యలు లాయర్లుగా, ఎంటర్ప్రెన్యూర్లుగా, కన్సల్టెంట్లుగా వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ పద్ధతిలో రాణిస్తూ తమ సొంత గుర్తింపును చాటుకుంటున్నారు. "ఆర్మీ వైఫ్ కావడం అనేది మా గుర్తింపులో ఒక భాగం మాత్రమే, అదే మా పూర్తి ఐడెంటిటీ కాదు" అని బ్రార్ పేర్కొన్నారు.
అండగా నిలిచే కంటోన్మెంట్ బంధాలు
బదిలీల వల్ల ఇబ్బందులు ఉన్నప్పటికీ, కంటోన్మెంట్ జీవితం అందించే ఆత్మీయత అమూల్యమైనదని ఒక లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ భార్య తెలిపారు. ఒక ఊరి నుండి మరో ఊరికి మారేటప్పుడు.. లగేజ్ ట్రక్ రాకముందే పొరుగువారు వచ్చి టీ, టిఫిన్లు అందించడం ఇక్కడి సంప్రదాయం. జమ్మూకశ్మీర్ వంటి మారుమూల ప్రాంతాల నుండి తమిళనాడులోని వెల్లింగ్టన్ వరకు ఎక్కడికి వెళ్లినా.. స్థానిక స్కూళ్లు ఎక్కడ ఉన్నాయి? మంచి దర్జీ ఎక్కడ దొరుకుతాడు? వంటి సమాచారంతో కూడిన ఒక అలిఖిత గైడ్బుక్ను సీనియర్ భార్యలు కొత్తవారికి అందిస్తారు.
ఒక లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ భార్య మాట్లాడుతూ.. "ఈ పార్టీలు, లేడీస్ నైట్లు కేవలం ఎంజాయ్మెంట్ కోసం కాదు. సుదీర్ఘ కాలం పాటు భర్తలకు దూరంగా ఉండే కుటుంబాలకు ఇవే అతిపెద్ద సపోర్ట్ సిస్టంగా మారుతాయి" అని చెప్పారు. కాలంతో పాటు మిలిటరీ సంస్కృతి కూడా మారింది. గతంలో వలె కఠినమైన నిబంధనలు కాకుండా ఇప్పుడు 'హస్బెండ్స్ నైట్' వంటి సరదా ఈవెంట్లు, జవాన్లు, అధికారుల కలయికతో జరిగే 'బడా ఖానా' వంటి సంప్రదాయాలు ఈ సమాజాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయి.
చివరగా, గ్లామరస్ స్క్రీన్లపై కనిపించే ఆఫీసర్స్ మెస్ వెలుతురు వెనుక.. ఎన్నో త్యాగాలు, అంకితభావం, సర్దుబాట్లతో కూడిన ఒక నిశ్శబ్ద పోరాటం ఉంది. సైనిక సతులు కేవలం అందమైన సీతాకోకచిలుకలు కాదు, వారు దేశాన్ని రక్షించే సైనికుడికి వెన్నుముకగా నిలిచే అసలైన శక్తి రూపాలు.
